Właściciele działek w całej Polsce ruszyli po świadczenia, które od lat blokowały niekorzystne przepisy. Przełomowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 roku otworzył drogę do uzyskania odszkodowań za słupy, linie wysokiego napięcia i gazociągi. Sprawdź, ile możesz zyskać i jak dochodzić swoich roszczeń.
Wyrok TK z 2 grudnia 2025 r. – dlaczego to przełom?
Przez lata przedsiębiorstwa energetyczne unikały wypłat, powołując się na tzw. zasiedzenie służebności. Argumentowały one, że skoro infrastruktura przesyłowa stoi na prywatnym gruncie od kilkudziesięciu lat (często od czasów PRL), to zyskały prawo do jej bezpłatnego utrzymywania.
Jednak 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 10/16) orzekł, że dotychczasowa praktyka narusza Konstytucję. Najważniejszą zmianą jest zakaz doliczania okresu sprzed 2008 roku do czasu zasiedzenia. W efekcie tysiące spraw, które wcześniej uznawano za przedawnione, mogą teraz wrócić na drogę sądową.
Ile wynosi odszkodowanie za słup energetyczny na działce?
Wysokość roszczeń nie jest stała i zależy od kilku kluczowych czynników:
- Lokalizacji nieruchomości (tereny miejskie generują znacznie wyższe kwoty niż rolne).
- Stopnia ingerencji w grunt (czy urządzenie uniemożliwia zabudowę działki).
- Wartości rynkowej ziemi.
W mniejszych miejscowościach kwoty zaczynają się od kilku tysięcy złotych. Jednak w przypadku atrakcyjnych gruntów w miastach, odszkodowania są liczone w setkach tysięcy. Rekordowe wyceny rzeczoznawców sięgają nawet 700 tys. złotych za urządzenia przesyłowe na terenach zurbanizowanych.
Jak sprawdzić, czy należy Ci się odszkodowanie?
Zanim wystąpisz na drogę prawną, musisz dokładnie zbadać stan formalny swojej nieruchomości. Kluczowa jest tu dokumentacja zgromadzona w księgach wieczystych oraz ewentualne dawne decyzje administracyjne.
Agnieszka Ryznar, Prezes Zarządu Votum Odszkodowania S.A. podkreśla w rozmowie z serwisem prawo.pl, że decydujące znaczenie ma analiza księgi wieczystej. Ekspertka wskazuje na konkretne kroki, jakie powinien podjąć właściciel.
Agnieszka Ryznar radzi, aby sprawdzić, czy nie została zawarta umowa z przedsiębiorstwem przesyłowym, wymagająca aktu notarialnego, oraz czy nie wydano decyzji administracyjnej o tzw. małym wywłaszczeniu.
Rodzaje roszczeń: O co możesz walczyć?
Właściciele nieruchomości mogą obecnie ubiegać się o dwa rodzaje świadczeń:
- Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu – zapłata za to, że urządzenia będą znajdować się na działce w przyszłości.
- Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu – rekompensata za okres (zazwyczaj do 10 lat wstecz), w którym firma korzystała z Twojej własności bez Twojej zgody i bez opłat.
Koniec „dziedzictwa PRL” na prywatnych posesjach
Większość infrastruktury przesyłowej w Polsce powstała bez formalnych zgód właścicieli. Przez dekady firmy energetyczne i gazowe korzystały z tzw. „użyczenia dorozumianego” lub wspomnianego zasiedzenia. Dzięki nowej linii orzeczniczej, właściciele przestają być zakładnikami starego systemu. Jeśli na Twojej działce stoi słup, a w księdze wieczystej nie ma wpisu o służebności, masz pełne prawo do walki o należne pieniądze.
Cały artykuł przeczytasz na prawo.pl
