Masz słupy energetyczne na działce, której jesteś właścicielem? Linia wysokiego napięcia przecinająca Twój grunt rolny lub budowlany to problem, z którym boryka się wielu właścicieli nieruchomości. Choć infrastruktura przesyłowa, taka jak słupy elektroenergetyczne, służy często interesowi publicznemu i bezpieczeństwu energetycznemu. Jej obecność jednak oznacza realne ograniczenia – czy to w zakresie zabudowy, nasadzeń czy prowadzenia działalności rolniczej.
Słupy energetyczne na działce: Czym jest służebność przesyłu?
Instytucją prawną, która reguluje korzystanie z Twojej nieruchomości przez przedsiębiorców przesyłowych, jest służebność przesyłu, wprowadzona do kodeksu cywilnego w 2008 roku. Służebność przesyłu to ograniczone prawo rzeczowe. Oznacza to, że obciąża ono Twoją nieruchomość na rzecz przedsiębiorcy, który jest właścicielem urządzeń przesyłowych (np. słupów energetycznych) lub dopiero zamierza je wybudować.
Co to oznacza w praktyce? Prawo to polega na tym, że przedsiębiorca może korzystać z Twojej ziemi w określonym zakresie, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń. Właściciel nieruchomości, który nie chce usunięcia słupów (co jest możliwe tylko wyjątkowo), powinien dążyć do ustanowienia odpłatnego tytułu prawnego – służebności przesyłu. W ten sposób uzyskasz należne Ci wynagrodzenie za słupy energetyczne na działce i ograniczenie prawa własności.
Jak sprawdzić, kto jest właścicielem słupa na działce?
Zanim podejmiesz jakiekolwiek działania prawne, musisz zebrać kluczowe informacje na temat infrastruktury na Twoim gruncie.
Kto jest właścicielem słupów?
Najłatwiejszym sposobem jest skontaktowanie się z firmą, która wystawia rachunki za prąd – to ten podmiot najczęściej jest właścicielem słupów energetycznych. Jeśli nie jesteś w stanie uzyskać informacji z tego źródła, możesz też zapytać sąsiadów.
Ile czasu stoją słupy?
To jest kluczowa informacja. Data posadowienia ma fundamentalne znaczenie w kontekście ewentualnego zasiedzenia służebności przesyłu. Czasami datę można odczytać bezpośrednio ze słupów, ale warto też poszukać informacji u sąsiadów lub poprzednich właścicieli.
Sprawdzenie Księgi Wieczystej
Służebność przesyłu, jako ograniczone prawo rzeczowe, powinna być co do zasady ujawniona w księdze wieczystej Twojej nieruchomości. Służebność gruntowa jest prawem skutecznym względem właściciela.
- Jeśli służebność jest wpisana: Została ustanowiona umownie lub orzeczeniem sądu. Jej wpis do KW oznacza, że każdy kolejny nabywca wie o obciążeniu.
- Jeśli służebność nie jest wpisana, ale istnieje prawny tytuł: Może się zdarzyć, że przedsiębiorca nabył tytuł prawny w drodze decyzji administracyjnej (częściowe wywłaszczenie). Taka decyzja stwarza trwały stan prawny obowiązujący każdego właściciela, nawet jeśli nie jest wpisana do KW.
Jak uzyskać odszkodowanie za słupy energetyczne na działce?
Regulacja stanu prawnego może nastąpić na trzy główne sposoby: umownie, przez sąd (przymusowo) lub przez zasiedzenie.
- Ustanowienie służebności przesyłu przez umowę
To najbardziej korzystne rozwiązanie. Możesz uzgodnić z przedsiębiorcą wszelkie warunki, takie jak:
- Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności.
- Kwestie związane z eksploatacją, naprawami, wymianą urządzeń.
- Specyficzne warunki dotyczące wpływu infrastruktury na prowadzoną działalność rolniczą (co jest kluczowe dla właścicieli gruntów rolnych).
Ponieważ posadowienie urządzeń ma trwały skutek, a renegocjacja warunków może być trudna, warto skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika do negocjacji warunków umowy.
- Ustanowienie służebności przesyłu przez sąd
Jeśli rozmowy z przedsiębiorcą nie przyniosą rezultatu, można wystąpić do sądu z roszczeniem o ustanowienie służebności przesyłu. Sąd jest upoważniony do należytego wyważenia interesów właściciela i przedsiębiorcy.
- Zasiedzenie służebności przesyłu – słup na działce ponad 30 lat
Służebność może zostać nabyta przez przedsiębiorcę w drodze zasiedzenia. Dzieje się tak, gdy przedsiębiorca korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie tego prawa przez wymagany, nieprzerwany okres:
- 20 lat – w przypadku posiadacza w dobrej wierze (błędne, ale usprawiedliwione przekonanie, że przysługuje mu służebność).
- 30 lat – w przypadku posiadacza w złej wierze.
Jeśli przedsiębiorca nabył służebność przez zasiedzenie, Ty, jako właściciel, z reguły nie otrzymujesz żadnego wynagrodzenia. W takim wypadku Twoje roszczenie negatoryjne (o usunięcie słupów) nie zostanie uwzględnione.
Jak wycenić odszkodowanie za słupy energetyczne na działce?
Jeśli sprawa jest ustanawiana sądownie lub umownie, należy Ci się odpowiednie wynagrodzenie za służebność przesyłu. Zazwyczaj jest ono ustalane jako świadczenie jednorazowe. Wynagrodzenie ma stanowić ekwiwalent wartości ustanawianego prawa i powinno rekompensować ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości. Choć nie jest prawnie tożsame z odszkodowaniem, może zawierać element odszkodowawczy.
Co wpływa na wysokość wynagrodzenia?
- Stopień ingerencji w prawo własności: Wynagrodzenie musi równoważyć konsekwencje ograniczenia Twojego prawa.
- Pas służebności przesyłu: Wynagrodzenie jest określane z uwzględnieniem ingerencji w tzw. pasie eksploatacyjnym – obszarze niezbędnym do prawidłowej eksploatacji urządzeń. Współczynnik korzystania odzwierciedla stopień faktycznej ingerencji.
- Obniżenie wartości nieruchomości (element odszkodowawczy): Wynagrodzenie może obejmować rekompensatę za spadek wartości Twojej działki.
Słupy energetyczne na działce – pomoc Votum Odszkodowania
Jeśli masz słupy energetyczne na działce i szukasz pomocy w uzyskaniu należnego wynagrodzenia lub odszkodowania, skontaktuj się z Votum Odszkodowania. Pomożemy Ci ustalić służebność przesyłu w wysokości odpowiadającej ograniczeniu Twoich praw własności.
Tak. Przedsiębiorca ma obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej w związku z wykonywaniem uprawnień wynikających z już ustanowionej służebności. Dotyczy to np. zniszczenia zieleni czy szkód powstałych podczas prac ziemnych.
Przedsiębiorca zamierzający uzyskać tytuł prawny w drodze decyzji administracyjnej musi wcześniej przeprowadzić rokowania z właścicielem. Muszą to być rzeczywiste negocjacje, a nie tylko jednostronna propozycja. Jeśli rokowania się nie powiodą, sprawa może trafić na drogę sądową lub administracyjną.
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności i odszkodowanie to prawnie nie są tożsame pojęcia. Wynagrodzenie to ekwiwalent za ograniczenie prawa własności. Może jednak zawierać w sobie element odszkodowawczy, który rekompensuje np. obniżenie wartości nieruchomości.
