Jeżeli na Twojej działce znajdują się urządzenia przesyłowe (m.in. słupy energetyczne, gazociągi czy ropociągi), warto sprawdzić, czy przedsiębiorstwa przesyłowe korzystające z nich posiadają do tego odpowiednie podstawy prawne. Brak uregulowanej służebności przesyłu może powodować realne straty po stronie właścicieli nieruchomości. Sprawdź gdzie zgłosić potrzebę jej ustanowienia, aby zabezpieczyć swoje prawa oraz ograniczyć ryzyko przyszłych sporów.
Dlaczego ustanowienie służebności przesyłu jest tak istotne?
Służebność przesyłu pozwala przedsiębiorcy korzystać w ograniczonym zakresie z nieruchomości celem eksploatacji, konserwacji czy modernizacji urządzeń przesyłowych. Brak regulacji prawnej może utrudniać sprzedaż, budowę domu lub obniżać wartość nieruchomości. Ustanowienie służebności przesyłu służy uregulowaniu stosunków prawnych pomiędzy właścicielem a przedsiębiorcom za odpowiednim wynagrodzeniem.
Jak może zostać ustanowiona służebność przesyłu?
Służebność przesyłu może zostać ustanowiona na kilka sposobów:
- Wdrodze umowy notarialnej pomiędzy przedsiębiorcą a właścicielem nieruchomości, określającej zakres korzystania z nieruchomości oraz wysokość wynagrodzenia.
- Z mocy orzeczenia sądowego – właściciel lub przedsiębiorca przesyłowy może wystąpić do sądu o ustanowienie służebności.
- Poprzez zasiedzenie.
- Za sprawą decyzji administracyjnej.
Gdzie zgłosić potrzebę ustanowienia służebności?
Właściciel nieruchomości kieruje wniosek bezpośrednio do przedsiębiorstwa przesyłowego z prośbą o wskazanie daty posadowienia urządzeń na działce, przedstawienie podstawy prawnej korzystania z nieruchomości oraz przesłanie kopii dokumentów dotyczących instalacji. Taki wniosek pozwala rozpocząć postępowanie ugodowe, które umożliwia wypracowanie satysfakcjonującego porozumienia.
W jaki sposób toczy się postępowanie dot. służebności przesyłu?
Postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu toczy się w trybie nieprocesowym przed sądem rejonowym właściwym dla położenia nieruchomości. Wniosek powinien zawierać m.in.:
- dane nieruchomości,
- opis urządzeń,
- zakres służebności
- propozycję wynagrodzenia.
W toku sprawy sąd może powołać rzeczoznawcę majątkowego, który ustala wartość służebności i należne właścicielowi wynagrodzenie.
Postępowanie administracyjne
W określonych przypadkach ustanowienie służebności przesyłu może zostać ustanowiona w trybie administracyjnym. Dotyczy to głównie inwestycji publicznych, gdy przedsiębiorca nie uzyskał zgody właściciela nieruchomości. Wówczas właściwy organ administracji publicznej może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Procedura ma charakter wyjątkowy i podlega kontroli sądów administracyjnych.
Ustanowienie służebności przesyłu – podsumowanie
Jeżeli na Twojej działce znajdują się urządzenia przesyłowe, możesz skontaktować się bezpośrednio z przedsiębiorcą przesyłowym i spróbować polubownie uregulować stan prawny nieruchomości. Jeśli strony osiągną porozumienie, możliwe jest zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu w formie aktu notarialnego z jednoczesnym ustaleniem wynagrodzenia dla właściciela gruntu. Jeżeli jednak negocjacje nie przyniosą zadowalającego efektu, właściciel nieruchomości może dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego lub administracyjnego. Takie działania pozwolą uporządkować sytuację prawną nieruchomości i uniknąć przyszłych sporów.
Szukasz pomocy w sprawach roszczeń przesyłowych? Skontaktuj się z ekspertem Votum Odszkodowania w celu analizy Twojej sprawy.
W pierwszej kolejności należy zwrócić się do przedsiębiorstwa, które jest właścicielem urządzeń przesyłowych (informacje te można znaleźć np. na rachunkach za prąd). W przypadku braku porozumienia sprawę można skierować do Sądu Rejonowego właściwego dla położenia nieruchomości.
Wynagrodzenie jest ustalane indywidualnie, zwykle na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego. Jest to zależne m.in. od wartości nieruchomości, powierzchni którą zajmuje urządzenie.
Wniosek może złożyć przedsiębiorca przesyłowy, jak i właściciel nieruchomości, na której znajdują się urządzenia.
