Odszkodowania za słupy energetyczne – Warszawa

Słup energetyczny w Warszawie

Odszkodowania za słupy energetyczne w Warszawie to w praktyce najczęściej wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu albo za bezumowne korzystanie z gruntu, a nie odszkodowanie w ścisłym znaczeniu. Punktem wyjścia jest ustalenie, do kogo należy linia: w stolicy jest to zwykle Stoen Operator, a w Wesołej i gminach podwarszawskich – PGE Dystrybucja. Kwota nie wynika z cennika za słup, tylko z wyceny pasa gruntu, jego wartości i zakresu ograniczeń.

Odszkodowania za słupy energetyczne w Warszawie - co faktycznie przysługuje właścicielowi?

Właścicielowi działki z linią lub słupem przysługują co do zasady trzy rodzaje roszczeń, a wybór zależy od tego, czy urządzenie już stoi i czy operator ma tytuł prawny do gruntu. Potocznie każde z nich nazywa się odszkodowaniem, choć w sensie prawnym jest nim tylko ostatnie:

Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu

(art. 305(2) § 2 k.c.)

Jeżeli operator odmawia zawarcia umowy, a służebność jest konieczna do korzystania z urządzeń, właściciel może wystąpić do sądu o jej ustanowienie. Wynagrodzenie obejmuje co do zasady także obniżenie wartości nieruchomości i jest zwykle jednorazowe, choć może być okresowe.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu

(art. 224 § 2 i art. 225 w zw. z art. 230 k.c.)

Za okres, w którym operator korzystał z działki bez tytułu prawnego, co do zasady do 6 lat wstecz.

Odszkodowanie

art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Przy nowych liniach budowanych na podstawie decyzji starosty, gdy przywrócenie działki do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty.

Dwa pierwsze roszczenia można łączyć: wynagrodzenie za bezumowne korzystanie rozlicza przeszłość, a służebność porządkuje stan prawny na przyszłość. Przykładowo właściciel działki budowlanej na Wawrze, przez którą od dekad biegnie linia średniego napięcia, może co do zasady dochodzić zapłaty za ostatnie lata i równolegle wnioskować o służebność. Roszczenia nie przysługują, jeżeli operator ma tytuł prawny do gruntu, np. umowę, wpisaną służebność, decyzję administracyjną albo zasiedzenie. Dlatego każdą sprawę zaczyna się od sprawdzenia, na jakiej podstawie linia stoi na działce.

Kto odpowiada za słup na działce w Warszawie - Stoen Operator, PGE czy PSE?

Za słup odpowiada przedsiębiorstwo, do którego należy linia, i to od niego dochodzi się wynagrodzenia. W Warszawie i okolicach mogą to być trzy różne podmioty, zależnie od położenia działki i napięcia linii. Przy odszkodowaniach za słupy energetyczne w Warszawie i województwie mazowieckim podział wygląda co do zasady tak:

  • Stoen Operator – sieć dystrybucyjna na przeważającym obszarze Warszawy, w tym linie średniego i wysokiego napięcia (110 kV). To jedyny operator dystrybucyjny w Polsce działający wyłącznie na terenie miejskim,
  • PGE Dystrybucja (Oddział Warszawa) – gminy wokół stolicy, m.in. Piaseczno, Konstancin-Jeziorna, Pruszków, Łomianki, Legionowo, Marki, Ząbki i Otwock, a w granicach stolicy – dzielnica Wesoła.
  • Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) – linie najwyższych napięć 220 kV i 400 kV, niezależnie od tego, przez którą gminę przebiegają.

Zdarza się, że przez jedną działkę przebiegają linie dwóch przedsiębiorstw, np. linia 110 kV operatora dystrybucyjnego i linia 220 kV PSE. Wtedy roszczenia kieruje się do każdego z nich osobno, a ich los może być różny, bo każdy operator może mieć inny tytuł prawny do gruntu i inną historię korzystania z działki.

Pomocna jest mapa zasadnicza z zasobu geodezyjnego, dokumentacja z budowy linii albo pismo do operatora z prośbą o potwierdzenie, czy urządzenie należy do jego sieci. Od prawidłowego ustalenia, do kogo należy słup, zależy, przeciwko komu kieruje się wezwanie i wniosek do sądu. Roszczenie skierowane do niewłaściwej spółki co do zasady zostanie oddalone.

urządzenia-przesyłowe-logo-Votum-Odszkodowania

Ile płaci PGE za słup na działce w Warszawie i okolicach?

Na pytanie, ile płaci PGE za słup na działce w Warszawie, nie ma jednej odpowiedzi, bo nie istnieje ustawowa ani powszechnie stosowana stawka za słup. Kwota wynika z umowy z właścicielem albo z orzeczenia sądu opartego na opinii biegłego, który wycenia pas gruntu zajęty przez linię, a nie sam słup.

Przy braku danych rynkowych biegły mnoży co do zasady trzy wartości:

  • powierzchnię pasa,
  • wartość 1 m² gruntu,
  • współczynnik korzystania z pasa, który dla linii napowietrznych wynosi zwykle do 0,5 (§ 32 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości z 5 września 2023 r.).

Do tego dochodzi obniżenie wartości nieruchomości – nie dochodzi się go osobno, bo dopóki właściciel może żądać ustanowienia służebności, Sąd Najwyższy wyklucza odrębne odszkodowanie z tego tytułu (uchwała z 8 września 2011 r., III CZP 43/11).

Największy wpływ na wynik mają zwykle wartość gruntu i szerokość pasa, a różnica między strefą ochronną a pasem technologicznym może istotnie zmienić powierzchnię przyjętą do wyceny. Odszkodowania za słupy energetyczne w Warszawie i gminach podwarszawskich mogą być przez to wyższe niż na terenach rolnych, bo ten sam pas na drogiej działce budowlanej jest wart więcej.

Przykładem jest sprawa dotycząca linii dwutorowej 110 kV w miejscowości pod Warszawą, na obszarze obsługiwanym przez PGE Dystrybucja. Sąd zasądził 219 422 zł wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z pasa o powierzchni 2037 m² w latach 2009-2021, a Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację przedsiębiorstwa (wyrok z 14 czerwca 2024 r., I ACa 1304/23). Tak długi okres był możliwy, bo właściciel wystąpił do sądu w 2019 r., gdy do starszych roszczeń stosowano jeszcze 10-letni termin przedawnienia – dziś można co do zasady żądać zapłaty za 6 lat wstecz.

Czy operator może powołać się na zasiedzenie służebności?

Operator może podnieść zarzut zasiedzenia, ale to on musi wykazać jego przesłanki. Zasiedzenie to nabycie prawa przez sam upływ czasu: kto przez wymagany okres faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości jak uprawniony, nabywa to prawo z mocy prawa, bez umowy i bez zapłaty. Operator, który przez lata utrzymuje na działce słupy i przewody, jest w tym ujęciu posiadaczem służebności (art. 352 k.c.).

Służebność można zasiedzieć tylko wtedy, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, a linia napowietrzna co do zasady spełnia ten warunek (art. 292 k.c.). Termin wynosi 20 lat przy dobrej wierze i 30 lat przy złej wierze (art. 172 w zw. z art. 292 k.c.). Po zasiedzeniu operator ma tytuł do korzystania z gruntu, a właściciel traci prawo do wynagrodzenia za dalszy okres, dlatego od tego, jak sąd oceni bieg terminu zasiedzenia i dobrą lub złą wiarę operatora często zależy los całego roszczenia.

Jak warszawskie sądy oceniają zarzut zasiedzenia?

Warszawskie sądy coraz częściej przyjmują, że przy liniach sprzed 2008 r. bieg zasiedzenia mógł się rozpocząć najwcześniej 3 sierpnia 2008 r., gdy do kodeksu cywilnego wprowadzono służebność przesyłu. Wcześniej Sąd Najwyższy przez lata dopuszczał zasiedzenie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu także za okres sprzed tej daty. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) uznał taką wykładnię za niezgodną z Konstytucją, ale skutki tego wyroku są nadal przedmiotem sporu, a praktyka sądów nie jest jednolita.

W sprawie dotyczącej linii 110 kV nad zalesioną działką w Warszawie sąd okręgowy oddalił powództwo, uznając m.in., że operator zasiedział służebność. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił ten wyrok i zasądził 29 693,46 zł. Odrzucił zasiedzenie, przyjął złą wiarę przedsiębiorcy i wskazał, że to on musiał udowodnić dorozumianą zgodę właścicieli na korzystanie z gruntu (wyrok częściowy z 30 marca 2026 r., V ACa 662/17). Kwota stanowi 1/4 wynagrodzenia ustalonego dla całej działki, bo tyle wynosiły łącznie udziały powoda i jego siostry, która przelała na niego swoje roszczenie.

Ten sam sąd już w 2024 r., przed wyrokiem TK, przyjął w sprawie spod Warszawy, że zasiedzenie mogło zacząć biec dopiero 3 sierpnia 2008 r. (I ACa 1304/23). Przy takim podejściu zasiedzenie linii istniejących przed tą datą mogłoby co do zasady nastąpić najwcześniej w sierpniu 2028 r. To dodatkowy powód, by nie odkładać uregulowania sprawy w czasie.

Zbliżenie na słupy energetyczne

Co zrobić, gdy na Twojej działce w Warszawie stoi słup?

Najpierw warto zebrać dokumenty i ustalić, kto oraz od kiedy korzysta z gruntu, a dopiero potem rozmawiać z operatorem o kwocie. W praktyce przydają się:

  • Odpis z księgi wieczystej i wypis z rejestru gruntów.
  • Mapa zasadnicza z przebiegiem linii i informacja od operatora, do kogo należy urządzenie i kiedy oddano je do eksploatacji.
  • Dotychczasowa korespondencja z operatorem, umowy i decyzje administracyjne dotyczące linii.

Jeżeli działka w Warszawie ma kilku właścicieli, każdy co do zasady dochodzi wynagrodzenia tylko w części odpowiadającej swojemu udziałowi, dlatego przed wystąpieniem do operatora warto ustalić, jak uregulować stan prawny przy współwłasności działki.

Ile lat wstecz można dochodzić wynagrodzenia za słup? 

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się co do zasady po 6 latach, a gdy roszczenie jest związane z działalnością gospodarczą właściciela – po 3 latach, z końcem roku kalendarzowego. Bieg przedawnienia przerywa m.in. pozew albo wniosek złożony w sądzie, a zawezwanie do próby ugodowej jedynie go zawiesza na czas postępowania pojednawczego (art. 121 pkt 6 k.c.). Samo pismo do operatora nie wywołuje żadnego z tych skutków.

Pomoc eksperta od służebności przesyłu w Warszawie przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy:

  • Operator przysłał propozycję umowy z jednorazową kwotą i trudno ocenić, czy jest rozsądna.
  • Właściciel planuje budowę, podział albo sprzedaż działki.
  • Operator twierdzi, że ma prawo do gruntu, bo linia stoi od kilkudziesięciu lat.

Eksperci Votum Odszkodowania S.A. analizują dokumenty, ustalają operatora i podstawę jego korzystania z gruntu oraz oceniają, jakich roszczeń i za jaki okres można dochodzić.

To zależy od tego, do kogo należy linia. W 17 z 18 dzielnic Warszawy siecią dystrybucyjną zarządza Stoen Operator, w Wesołej i gminach podwarszawskich – PGE Dystrybucja, a za linie 220 kV i 400 kV odpowiadają PSE. Roszczenie kieruje się do właściciela linii, a nie do sprzedawcy energii z rachunku.

Tak, co do zasady słup nie musi stać na działce – wystarczy, że przewody ograniczają korzystanie z gruntu. W jednej ze spraw sąd zasądził wynagrodzenie za linię 110 kV nad warszawską działką leśną, choć słupy stały na działkach sąsiednich (V ACa 662/17).

Nie automatycznie. To operator musi wykazać zasiedzenie, a warszawskie sądy w ostatnich sprawach przyjmowały, że przy liniach sprzed 2008 r. jego bieg mógł się rozpocząć najwcześniej 3 sierpnia 2008 r. Każdą sprawę trzeba jednak ocenić indywidualnie, bo orzecznictwo nie jest jednolite.

Poprzedni wpis

At vero eos et accusamus et iusto odio digni goikussimos ducimus qui to bonfo blanditiis praese. Ntium voluum deleniti atque.

Melbourne, Australia
(Sat - Thursday)
(10am - 05 pm)