Nocne podjazdy ciężarówek, sygnały cofania, pracujące agregaty chłodnicze i uderzenia naczep o rampy – dla wielu osób mieszkających w sąsiedztwie magazynu to codzienność. Hałas z centrum logistycznego czy magazynu podlega jednak konkretnym normom, a jego sąsiedzi mogą działać zarówno drogą urzędową, jak i dochodzić swoich roszczeń przed sądem. Wyjaśniamy, jakie limity obowiązują, do kogo zgłosić problem i jakie roszczenia mogą przysługiwać okolicznym mieszkańcom.
Jaki jest dopuszczalny poziom hałasu z centrum logistycznego?
Centrum logistyczne musi mieścić się w normach ustalonych dla tzw. pozostałych obiektów i działalności, czyli m.in. zakładów i magazynów. Dopuszczalny poziom hałasu w nocy przy zabudowie jednorodzinnej wynosi 40 dB, a w dzień 50 dB. Przy zabudowie wielorodzinnej, zagrodowej czy mieszkaniowo-usługowej limity to 45 dB w nocy i 55 dB w dzień. Pora nocna trwa od 22:00 do 6:00.
O tym, który limit obowiązuje, decyduje przeznaczenie terenu w miejscowym planie, a gdy planu nie ma – faktyczne zagospodarowanie. Liczy się też sposób oceny: w dzień bierze się pod uwagę 8 najmniej korzystnych godzin z rzędu, a w nocy jedną najgłośniejszą godzinę. Oznacza to, że nawet jedna intensywna godzina nocnego załadunku może przesądzić o przekroczeniu normy hałasu przez przedsiębiorstwo.
Kiedy hałas od tirów jest hałasem z magazynu, a kiedy drogowym?
Hałas od tirów zalicza się do hałasu z magazynu, dopóki pojazdy są na terenie zakładu – manewrują, cofają, czekają przy rampie czy pracują z włączonym agregatem chłodniczym. Przepisy zaliczają do zakładu nie tylko instalacje, ale też znajdujące się na jego terenie urządzenia, w tym środki transportu. Gdy ciężarówka wyjedzie na drogę publiczną, jej hałas ocenia się już jak hałas drogowy.
Różnica jest istotna. Normy dla dróg są łagodniejsze – przy domach jednorodzinnych wynoszą 61 dB w dzień i 56 dB w nocy – a dla hałasu drogowego przepisy wykluczają decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Wiele osób zakłada, że nocna kolejka ciężarówek na ulicy przed bramą to problem magazynu, tymczasem formalnie dotyczy ona organizacji ruchu. W takiej sytuacji warto zwrócić się do zarządcy drogi lub gminy, np. o zakaz postoju.
Gdzie złożyć skargę na hałas z magazynu?
Skargę na hałas z magazynu kieruje się do organu ochrony środowiska – co do zasady starosty, a w miastach na prawach powiatu do prezydenta miasta. Przy największych instalacjach, kwalifikowanych jako przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, właściwy jest marszałek województwa. Organ ochrony środowiska wykonuje pomiary i – jeśli potwierdzą przekroczenie – wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, która ustala limity dla konkretnego zakładu.
Wiele osób zaczyna od skargi do inspekcji ochrony środowiska, ale właściwy adresat pisma może być inny. Od 23 września 2021 r. pomiary Inspekcji Ochrony Środowiska nie mogą być podstawą wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, dlatego gdy zakład takiej decyzji nie ma, wniosek składa się w starostwie lub urzędzie miasta.
Jakie roszczenia mają sąsiedzi centrum logistycznego?
Niezależnie od postępowania w urzędzie sąsiedzi mogą dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym. Przepisy zobowiązują właściciela nieruchomości do powstrzymywania się od działań, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Jeśli hałas tę miarę przekracza, można żądać jego ograniczenia lub zaniechania uciążliwych działań.
Dodatkowe narzędzie daje prawo ochrony środowiska. Osoba, której bezprawne oddziaływanie na środowisko wyrządza szkodę lub nią zagraża, może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i środków zapobiegawczych, np. ekranów akustycznych, a gdy to niemożliwe lub nadmiernie utrudnione – nawet zaprzestania uciążliwej działalności. Przy roszczeniach sąsiedzkich zgodność z normami nie zawsze przesądza sprawę, bo sąd ocenia też, co jest typowe dla danej okolicy.
Kiedy za hałas z magazynu należy się odszkodowanie?
Wiele osób zakłada, że przy magazynie – tak jak przy lotnisku czy autostradzie – można dostać odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości. Takie roszczenia wiążą się jednak zwykle z obszarem ograniczonego użytkowania, który przepisy przewidują m.in. dla lotnisk, tras komunikacyjnych czy oczyszczalni ścieków, ale nie dla typowych centrów logistycznych. W przypadku narażenia na hałas z magazynu możliwe jest wystąpienie z roszczeniem o spadek wartości nieruchomości, które będzie wynikać z opinii specjalisty.
Jednocześnie szkody majątkowe, np. koszty dodatkowej izolacji akustycznej domu, można próbować dochodzić na zasadach ogólnych prawa cywilnego. Gdy uporczywy nocny hałas narusza dobra osobiste, takie jak prawo do wypoczynku czy mir domowy, w grę może wchodzić zadośćuczynienie.
Jak udokumentować hałas z centrum logistycznego?
Siła wniosków i szanse powodzenia ewentualnego pozwu zależą od dowodów. Warto prowadzić dziennik uciążliwości i zapisywać w nim:
- Datę, godzinę i czas trwania hałasu.
- Rodzaj dźwięku, np. sygnały cofania, praca agregatów chłodniczych, uderzenia naczep o rampę.
- Miejsce, w którym hałas jest słyszalny, np. sypialnia przy zamkniętym oknie albo ogród.
Nagrania z telefonu pomagają pokazać problem, ale nie zastąpią pomiaru wykonanego według obowiązującej metodyki, najlepiej przez akredytowane laboratorium. Warto też sprawdzić dokumenty inwestycji – miejscowy plan, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i pozwolenie na budowę. Bywa, że zawierają konkretne warunki, np. ekrany akustyczne czy ograniczenia pracy w nocy, na które można się powołać we wniosku.
Jak może wyglądać sprawa o hałas z magazynu?
Weźmy przykładowe osiedle domów jednorodzinnych położone 150 m od centrum logistycznego pracującego całą dobę. Mieszkańcy przez miesiąc prowadzą dzienniki i składają wniosek do starostwa. Pomiar wykazuje w najgłośniejszej godzinie nocy 46 dB przy normie 40 dB. Przekroczenie o 6 dB oznacza czterokrotnie większą energię akustyczną, choć ucho odbiera je jako wyraźny, a nie czterokrotny wzrost głośności. Starosta wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, a operator przenosi nocne załadunki na rampy od strony przeciwnej do osiedla.
Mieszkasz obok magazynu lub centrum logistycznego i hałas nie daje Ci spokoju? Skontaktuj się z nami. Przeanalizujemy Twoją sytuację, ocenimy możliwość działania i podpowiemy, od czego zacząć
Przy zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej – 40 dB, a przy zabudowie wielorodzinnej, zagrodowej i mieszkaniowo-usługowej – 45 dB, w odniesieniu do najmniej korzystnej godziny nocy.
Pomiary, na podstawie których wydaje się decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, wykonuje organ ochrony środowiska – co do zasady starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu. Od 23 września 2021 r. pomiary Inspekcji Ochrony Środowiska nie są podstawą wydania takiej decyzji. Gdy zakład ma już decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwolenie zintegrowane określające poziomy hałasu, kontrolę prowadzi wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
Gdy bezprawne oddziaływanie na środowisko, np. hałas ponad normy, wyrządza szkodę lub nią bezpośrednio zagraża. Można wtedy żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i podjęcia środków zapobiegawczych, w szczególności zamontowania urządzeń zabezpieczających. Podstawą żądań może być też ochrona przed immisjami przekraczającymi przeciętną miarę.
