Kolizja lub wypadek na wakacjach za granicą to niezwykle stresujące doświadczenie, zwłaszcza w sytuacji, kiedy często nie znamy lokalnych przepisów i procedur. Poszkodowani często zastanawiają się, gdzie i jak zgłosić szkodę i czy po wypadku za granicą możliwe jest uzyskanie odszkodowania z OC sprawcy. Wyjaśniam, jak zachować się po wypadku samochodowym za granicą oraz jak skutecznie dochodzić odszkodowania za szkodę komunikacyjną, która wydarzyła się poza granicami Polski.
Wypadek na wakacjach za granicą – 5 kroków, które warto podjąć
W sytuacji kiedy do wypadku komunikacyjnego doszło za granicą, warto działać według następujących zasad:
- Zabezpieczyć miejsce zdarzenia – jeśli to konieczne, warto ustawić trójkąt ostrzegawczy, założyć kamizelkę odblaskową i zadbać o bezpieczeństwo innych uczestników ruchu.
- Wezwać lokalną policję – w wielu krajach konieczne jest zgłoszenie wypadku organom ścigania, szczególnie jeśli są ranni lub powstały znaczne szkody.
- Spisać dane uczestników wypadku – uzyskaj informacje o kierowcy sprawcy, numerze rejestracyjnym jego pojazdu oraz numerze polisy OC.
- Sporządzić dokumentację – jeżeli to możliwe warto wykonać zdjęcia uszkodzeń pojazdu oraz miejsca zdarzenia, takie dokumenty mogą pomóc w dochodzeniu roszczeń.
- Zgłosić szkodę do odpowiedniego ubezpieczyciela – w zależności od okoliczności Poszkodowany może dochodzić odszkodowania z OC sprawcy, własnej polisy AC lub za pośrednictwem Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK).
Gdzie dochodzić odszkodowania po wypadku za granicą?
Poszkodowany ma kilka możliwości dochodzenia roszczeń w zależności od kraju, w którym doszło do zdarzenia:
- Bezpośrednio u ubezpieczyciela sprawcy – w wielu krajach Unii Europejskiej istnieje możliwość bezpośredniego zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela sprawcy wypadku.
- Za pośrednictwem korespondenta ubezpieczyciela w Polsce – każdy zagraniczny ubezpieczyciel musi mieć swojego przedstawiciela w Polsce, który rozpatruje roszczenia. W sytuacji kiedy sprawca jest z zagranicy, istnieje możliwość zgłoszenia roszczeń do korespondenta, który będzie likwidował szkodę.
- Przez Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK) – jeśli nie uda się ustalić ubezpieczyciela sprawcy, PBUK może pomóc w uzyskaniu należnego odszkodowania.
Na jakiej podstawie możliwe jest dochodzenie odszkodowania za wypadek na wakacjach za granicą?
Podstawą prawną do dochodzenia roszczeń po wypadku komunikacyjnym za granicą są:
- Dyrektywa 2009/103/WE Parlamentu Europejskiego i Rady – reguluje ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych i ułatwia dochodzenie roszczeń za granicą.
- Kodeks cywilny (art. 415 i nast.) – określa zasady odpowiedzialności cywilnej sprawcy za wyrządzoną szkodę.
- Rozporządzenie Rady (WE) nr 864/2007 (Rzym II) – określa, jakie prawo krajowe należy stosować w przypadku roszczeń transgranicznych.
- Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK – reguluje zasady likwidacji szkód z polis OC sprawców wypadków komunikacyjnych.
Orzecznictwo sądowe a wypadek komunikacyjny za granicą
Poza podstawami prawnymi dochodzenia roszczeń po wypadku komunikacyjnym za granicą warto mieć na uwadze treść przykładowych orzeczeń sądowych, które mogą być pomocne w dochodzeniu odszkodowania za wypadek. Orzeczenia sądowe potwierdzają możliwość dochodzenia odszkodowania w Polsce od ubezpieczyciela zagranicznego sprawcy poprzez jego korespondenta (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I CSK 404/17).
W myśl Wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt VI ACa 631/20 poszkodowany może dochodzić odszkodowania zarówno w kraju wypadku, jak i w swoim kraju zamieszkania, jeśli ubezpieczyciel działa na terenie UE.
Z kolei zgodnie z treścią Wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt XII C 315/21 –poszkodowany nie musi znać prawa obcego, ponieważ w przypadku wypadków transgranicznych kluczowe znaczenie ma zastosowanie prawa właściwego.
Odszkodowanie za wypadek na wakacjach za granicą – to warto wiedzieć
Osoby które uległy wypadkowi komunikacyjnemu za granicą muszą wiedzieć, że większości krajów UE obowiązują podobne zasady likwidacji szkód. Różnice mogą dotyczyć wysokości odszkodowań i procedur. Jeśli w wypadku poszkodowani zostali pasażerowie, którzy znajdowali się w samochodzie z polskimi numerami rejestracyjnymi, będą mogli w większości przypadków zgłosić szkodę do ubezpieczyciela, w którym polisę miał samochód, którym podróżowali. Natomiast jeśli wypadek miał miejsce w kraju spoza UE, procedura dochodzenia roszczeń może być bardziej skomplikowana i wymagać pomocy prawnika specjalizującego się w prawie międzynarodowym. Kiedy ulegliśmy wypadkowi komunikacyjnemu za granicą warto jak najszybciej zgłosić szkodę i skompletować wszelkie dowody, które mogą pomóc w dochodzeniu roszczeń. Okres przedawnienia szkody po wypadku za granicą może być inny niż w Polsce.
Należy pamiętać, że wypadek na wakacjach za granicą nie oznacza, że poszkodowany pozostaje bez ochrony prawnej. Kluczowe jest podjęcie odpowiednich kroków tuż po zdarzeniu oraz właściwe zgłoszenie roszczenia do ubezpieczyciela sprawcy lub jego korespondenta w Polsce. Warto skorzystać z pomocy eksperta, który pomoże w dochodzeniu odszkodowania tak, by uniknąć błędów i uzyskać wszelkie należne świadczenia.
autorka artykułu:
Ewelina Czechowicz
Radca Prawny. Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji we Wrocławiu. Aktualnie wpisana na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych we Wrocławiu.
Doświadczenie zawodowe zdobywała w renomowanych kancelariach we Wrocławiu oraz w Krajowej Administracji Skarbowej. Specjalizuje się w sprawach z zakresu odszkodowawczych, ZUS oraz podatkowych. Wpisana na listę mediatorów przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu.
