Budowa domu na terenie objętym eksploatacją górniczą wiąże się z dodatkowymi obowiązkami i kosztami. Przepisy obowiązującego prawa dają inwestorom możliwość żądania od kopalni zwrotu wydatków poniesionych na zabezpieczenia przed szkodami górniczymi. Tłumaczymy, kiedy takie odszkodowanie przysługuje, jak go skutecznie dochodzić oraz na co zwrócić uwagę.
Co prawo mówi na temat szkód górniczych?
Zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku – Prawo geologiczne i górnicze:
właściciel nieruchomości nie może żądać wstrzymania ruchu zakładu górniczego prowadzonego zgodnie z prawem. Oznacza to, że nie ma on narzędzi prawnych do zablokowania eksploatacji. Może natomiast żądać naprawienia szkody wyrządzonej przez działalność górniczą, a także odpowiednich działań profilaktycznych, które mają ograniczyć ryzyko powstania szkód.
Powyższy przepis ustawy Prawo geologiczne i górnicze jest wyjątkiem od ogólnej zasady ochrony własności przewidzianej w kodeksie cywilnym. Właściciel nieruchomości w przypadku szkód górniczych nie może żądać zaprzestania naruszeń, a jedynie ich naprawienia. Co więc, kiedy decydujemy się na budowę domu na terenach górniczych i czy mamy możliwości zabezpieczenia się na wypadek wystąpienia szkód górniczych?
Jakie są obowiązki kopalni w zakresie szkód górniczych?
Obowiązujące przepisy nakładają na zakład górniczy obowiązek nie tylko usuwania powstałych już szkód, ale także zapobiegania ich powstawaniu. Profilaktyka polega na tym, że budynek musi być zabezpieczony jeszcze przed rozpoczęciem eksploatacji górniczej. Co istotne, ochrona dotyczy każdego rodzaju budynków – zarówno mieszkalnych, jak i gospodarczych czy przemysłowych.
Najczęściej stosowaną metodą jest wykonanie płyty fundamentowej, która minimalizuje ryzyko uszkodzeń konstrukcji na skutek osiadania gruntu czy wstrząsów. Dodatkowe zabezpieczenia zwykle wiążą się z dodatkowymi kosztami, które można odzyskać od zakładu górniczego.
Czy kopalnia zwróci pieniądze za zabezpieczenia przed szkodami górniczymi?
Tak, ale tylko w zakresie, w jakim zabezpieczenia były konieczne i uzasadnione. Zgodnie z prawem zakład górniczy pokrywa różnicę między kosztem budowy w zwykłej technologii a kosztem budowy z zastosowaniem rozwiązań chroniących przed szkodami górniczymi.
Oznacza to, że jeżeli projektant zaproponuje droższe rozwiązanie, ale mieszczące się w kategorii przewidzianej w opinii geologiczno-górniczej, inwestor może żądać zwrotu tych kosztów. Natomiast jeśli zastosuje zabezpieczenia „na wyrost” – np. na kategorię wyższą niż wynika to z opinii – różnica nie zostanie zrekompensowana.
Jak dochodzić zwrotu kosztów zabezpieczenia przed szkodami górniczymi?
Procedura odzyskania zwrotu kosztów poniesionych za zabezpieczenia przed szkodami górniczymi składa się z kilku etapów i polega na:
- Złożeniu wniosku do kopalni z żądaniem zapłaty.
- Dołączeniu dokumentów potwierdzających koszty – faktur, dzienników budowy, projektu, opinii geologiczno-górniczej.
- Kopalnia może zaproponować ugodę lub odmówić zapłaty.
W praktyce często zdarza się, że kopalnia zaniża wysokość należnych kosztów, wskazując, iż zabezpieczenia można było wykonać taniej. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości może wystąpić ze swoimi roszczeniami do sądu.
Szkody górnicze – pomoc Votum Odszkodowania
Profesjonalne wsparcie zwiększa szanse na uzyskanie pełnego zwrotu kosztów, zwłaszcza gdy kopalnia próbuje ograniczyć swoją odpowiedzialność. Jeśli na terenie Twojej nieruchomości występują lub mogą wystąpić szkody górnicze, skontaktuj się z Votum Odszkodowania. Nasi eksperci bezpłatnie zweryfikują Twoją sytuację.
autorka artykułu:
Ewelina Czechowicz
Radca Prawny. Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji we Wrocławiu. Aktualnie wpisana na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych we Wrocławiu.
Doświadczenie zawodowe zdobywała w renomowanych kancelariach we Wrocławiu oraz w Krajowej Administracji Skarbowej. Specjalizuje się w sprawach z zakresu odszkodowawczych, ZUS oraz podatkowych. Wpisana na listę mediatorów przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu.
Tak, ale tylko w zakresie, w jakim zabezpieczenia odpowiadają zagrożeniom określonym w opinii geologiczno-górniczej.
Można skierować sprawę do sądu. Ostatecznie to biegły sądowy ustala, czy wydatki były konieczne.
Tak, ale warto, aby projektant dobrał technologię zgodną z kategorią szkód określoną w opinii geologiczno-górniczej. W przeciwnym razie kopalnia może odmówić zwrotu części kosztów.
Przede wszystkim: opinia geologiczno-górnicza, projekt budowlany, faktury, dziennik budowy oraz dokumentacja z nadzoru inwestorskiego.
