2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał przełomowy wyrok dotyczący służebności przesyłu. Wyrok znacząco wpływa na sytuację właścicieli działek obciążonych infrastrukturą przesyłową, taką jak linie energetyczne, gazociągi czy sieci telekomunikacyjne. TK uznał, że dotychczasowa możliwość zasiedzenia służebności przesyłu, stosowana przez przedsiębiorstwa przesyłowe i Skarb Państwa przed wprowadzeniem przepisów z 2008 r., jest niezgodna z Konstytucją.
TK uznał dotychczasową koncepcję zasiedzenia wstecznego za niezgodną z Konstytucją, co oznacza, że operatorzy sieci stracą możliwość powołania się na dekady wcześniejszego korzystania z cudzych gruntów. To osłabi ich pozycję w sporach i zwiększy szanse właścicieli na uzyskanie wysokich świadczeń – często rzędu dziesiątek czy setek tysięcy złotych
Fala roszczeń wobec przedsiębiorstw przesyłowych
Wyrok TK oznacza, że właściciele działek, na których od lat istnieje infrastruktura przesyłowa, mogą skutecznie żądać wynagrodzenia za korzystanie z ich gruntów. Brak formalnego wywłaszczenia lub umowy nie może być „naprawiany” poprzez fikcyjne zasiedzenie służebności przesyłu.
W praktyce chodzi o sytuacje, w których linie energetyczne, gazociągi czy sieci telekomunikacyjne istnieją na prywatnych działkach od nawet kilkudziesięciu lat, a przedsiębiorstwo przesyłowe domaga się stwierdzenia zasiedzenia, aby uniknąć konieczności wypłaty wynagrodzenia. Od dziś przedsiębiorstwa przesyłowe staną przed koniecznością uregulowania stanu prawnego tysięcy kilometrów swojej infrastruktury.
Problem urządzeń przesyłowych na prywatnych działkach
Infrastruktura przesyłowa obciąża setki tysięcy działek w Polsce. Urządzenia takie jak linie energetyczne, gazociągi czy rurociągi ograniczają korzystanie z gruntów i utrudniają zabudowę. Obniżają wartość nieruchomości i wymagają stałego dostępu dla prac serwisowych. Wielu właścicieli nigdy nie otrzymało żadnego wynagrodzenia za wieloletnie korzystanie z ich działek.
Luka w przepisach – jak do tego doszło?
Źródłem problemu była nowelizacja kodeksu cywilnego w 2008 r., która wprowadziła instytucję służebności przesyłu. Nowe przepisy przewidywały wynagrodzenie dla gruntów obciążonych urządzeniami przesyłowymi po 2008 r. Nie rozwiązały jednak kwestii starszej infrastruktury budowanej w czasach PRL. Wówczas przedsiębiorstwa przesyłowe powoływały się na zasiedzenie, by uniknąć płacenia właścicielom.
Co zmienia wyrok TK dla właścicieli nieruchomości?
Wyrok TK jasno podkreśla, że właściciel nie może być pozbawiany wynagrodzenia za korzystanie z jego działki poprzez fikcyjne zasiedzenie służebności przesyłu. Osoby posiadające działki z liniami energetycznymi lub innymi urządzeniami przesyłowymi mogą teraz kwestionować wcześniejsze zasiedzenia. Mają też możliwość dochodzenia wynagrodzenia za lata bezumownego korzystania z gruntów oraz wymuszenia uregulowania stanu prawnego infrastruktury.
Odszkodowanie za służebność przesyłu – wsparcie Votum Odszkodowania
Dla właścicieli działek to szansa, by uzyskać należne rekompensaty i uregulować prawa własności. Votum Odszkodowania S.A. wspiera właścicieli w dochodzeniu wynagrodzenia i regulacji stanu prawnego nieruchomości.
Źródła:
https://www.bankier.pl/wiadomosc/TK-uznal-dotychczasowa-koncepcje-zasiedzenia-wstecznego-za-niezgodna-z-Konstytucja-Votum-9049398.html
https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/tk-uznal-dotychczasowa-koncepcje-zasiedzenia-wstecznego-za-niezgodna-z-konstytucja
Właściciele mogą teraz kwestionować wcześniejsze zasiedzenia i dochodzić wynagrodzenia za wieloletnie, bezumowne korzystanie z ich gruntów.
Firmy przesyłowe powoływały się na dekady wcześniejszego korzystania z gruntów, unikając wypłaty wynagrodzenia właścicielom działek.
Mogą skorzystać z pomocy firm takich jak Votum Odszkodowania S.A., które wspierają w ustaleniu wynagrodzenia i uregulowaniu stanu prawnego działki.
