Światowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków Drogowych, obchodzony w trzecią niedzielę listopada, przypomina o osobach, które zginęły lub zostały ranne w wypadkach drogowych. Dzień Pamięci jest też dobrą okazją, żeby zwrócić uwagę, jakie są najczęstsze przyczyny wypadków drogowych w Polsce i jakie prawa przysługują poszkodowanym oraz rodzinom ofiar.
15.11.2026 r. - Światowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków Drogowych
Światowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków Drogowych obchodzony w tym roku 15 listopada jest szczególnym wydarzeniem dla rodzin i bliskich osób, które zginęły lub zostały ranne na drogach. Dzień Pamięci ustanowiło w 2005 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ, a w Polsce główne obchody od lat odbywają się w Zabawie koło Tarnowa, przy pomniku „Przejście”.
Ile osób ginie na polskich drogach? Dane Policji za 2025 rok
Według raportu Komendy Głównej Policji „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku” doszło do 20 925 wypadków drogowych, w których zginęło 1 660 osób, a 24 590 zostało rannych. Liczba ofiar śmiertelnych była o 12,4% niższa niż rok wcześniej, ale nadal każdego dnia na drogach ginęło średnio ponad cztery osoby.
Wypadki drogowe w Polsce – 2025 r. | Liczba |
Wypadki drogowe | 20 925 |
Ofiary śmiertelne | 1 660 |
Ranni (w tym ciężko) | 24 590 (7 866) |
Wypadki ze skutkiem śmiertelnym | 1 545 (7,4% ogółu) |
Wypadki z udziałem osób pod działaniem alkoholu | 1 849 (8,8% ogółu) |
Źródło: Komenda Główna Policji, „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku”
Dane pokazują też, gdzie ryzyko jest największe. Poza obszarem zabudowanym w 2025 r. śmiercią co najmniej jednej osoby kończył się mniej więcej co siódmy wypadek (934 z 6 172), a w terenie zabudowanym – co dwudziesty czwarty (611 z 14 753). Wypadki nocą na drogach nieoświetlonych stanowiły 8% wszystkich zdarzeń, ale zginęło w nich 21,8% ofiar śmiertelnych.
Jak wygląda sytuacja w poszczególnych województwach?
Województwa różnią się liczbą mieszkańców i natężeniem ruchu, dlatego Policja porównuje je m.in. za pomocą liczby zabitych na 100 wypadków. W 2025 r. średnia krajowa wyniosła 7,9, przy rozpiętości od 3,8 w województwie małopolskim do 14,4 w podlaskim. W województwie dolnośląskim w 2025 r. doszło do 1 964 wypadków, o 4,3% więcej niż rok wcześniej. Liczba zabitych spadła jednak o 16,6% – do 121 osób, a wskaźnik ofiar na 100 wypadków wyniósł 6,2.
Jakie są najczęstsze przyczyny wypadków drogowych?
Najczęstsze przyczyny wypadków drogowych wiążą się z zachowaniem kierowców, którzy w 2025 r. spowodowali 91,7% wszystkich zdarzeń. Według Policji najczęściej dochodziło do:
- Nieustąpienia pierwszeństwa przejazdu – 5 091 wypadków (26,5% wypadków z winy kierujących).
- Niedostosowania prędkości do warunków ruchu – 4 278 wypadków (22,3%).
- Nieustąpienia pierwszeństwa pieszemu na przejściu dla pieszych – 2 096 wypadków (10,9%).
Najwięcej ofiar przynosi niedostosowanie prędkości do warunków ruchu – w takich wypadkach zginęło 536 osób. Nie zawsze chodzi o przekroczenie limitu, lecz o jazdę zbyt szybką jak na mokrą nawierzchnię, mgłę czy słabą widoczność. Istotnym czynnikiem pozostaje też alkohol: osoby pod działaniem alkoholu uczestniczyły w 1 849 wypadkach, w których zginęło 212 osób.
Jakie prawa ma osoba poszkodowana w wypadku drogowym?
Osoba poszkodowana w wypadku drogowym może dochodzić odszkodowania z OC sprawcy. Roszczenia mogą obejmować m.in.:
- Zadośćuczynienie za ból, cierpienie i ograniczenia w codziennym życiu.
- Zwrot kosztów leczenia, rehabilitacji, dojazdów i opieki.
- Wyrównanie utraconych zarobków.
- Rentę, jeśli poszkodowany utracił zdolność do pracy, ma zwiększone potrzeby lub pogorszyły się jego perspektywy zawodowe.
Wiele osób myśli, że świadczenia z OC sprawcy przysługują przede wszystkim kierowcom. Tymczasem z polisy sprawcy mogą korzystać również piesi, rowerzyści i pasażerowie, w tym pasażerowie pojazdu sprawcy – nawet wtedy, gdy samochód prowadził członek rodziny.
Jakie roszczenia przysługują rodzinie osoby, która zginęła w wypadku?
Rodzina osoby, która zginęła w wypadku drogowym, może dochodzić własnych roszczeń od ubezpieczyciela sprawcy. Najbliższym może przysługiwać zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej, a osobie, która pokryła koszty leczenia i pogrzebu – zwrot poniesionych wydatków, w tym kosztów nagrobka.
Osoby, wobec których zmarły miał obowiązek alimentacyjny, mogą ubiegać się o rentę, a gdy sytuacja życiowa rodziny znacznie się pogorszyła – także o stosowne odszkodowanie. Wysokość zadośćuczynienia nie wynika z tabel i zależy m.in. od siły więzi ze zmarłym oraz zmian w codziennym życiu najbliższych.
Jakie prawa ma rodzina w postępowaniu karnym?
Jeżeli kierowca, naruszając zasady ruchu, spowodował wypadek, w którym ktoś zginął lub doznał obrażeń, których skutki trwały dłużej niż 7 dni, zwykle toczy się postępowanie karne. Pokrzywdzony, a gdy zmarł – jego najbliżsi, może przeglądać akta, składać wnioski dowodowe i działać przed sądem jako oskarżyciel posiłkowy. Ustalenia z postępowania karnego, np. opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków, często mają znaczenie także dla roszczeń cywilnych.
Jak okoliczności wypadku wpływają na wysokość świadczeń?
Przyczyny wypadku mają znaczenie także dla roszczeń, ponieważ określają, kto odpowiada za szkodę i czy poszkodowany przyczynił się do jej powstania. Przyczynienie się do wypadku oznacza, że zachowanie poszkodowanego wpłynęło na samo zdarzenie lub na rozmiar obrażeń, np. gdy pasażer nie zapiął pasów, a obrażenia okazały się przez to poważniejsze, albo gdy świadomie wsiadł do auta z nietrzeźwym kierowcą.
Często pojawia się obawa, że w takiej sytuacji poszkodowanemu nic się nie należy. Przyczynienie się może obniżyć wysokość świadczeń, ale zwykle nie pozbawia prawa do ich otrzymania.
Kto wypłaci świadczenia, gdy sprawca był nietrzeźwy, uciekł lub nie miał OC?
Nietrzeźwość sprawcy co do zasady nie ogranicza praw osób poszkodowanych. Świadczenia wypłaca ubezpieczyciel OC, który może później dochodzić zwrotu wypłaconych kwot od kierowcy. Roszczenie zwrotne, nazywane regresem, dotyczy wyłącznie relacji ubezpieczyciela ze sprawcą.
Jeżeli sprawca zbiegł i pozostaje nieznany albo nie miał ważnego OC, świadczenia może wypłacić Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Zgłoszenie można złożyć w dowolnym zakładzie ubezpieczeń oferującym OC komunikacyjne, który przekaże sprawę do Funduszu.
Ubezpieczyciel powinien wypłacić świadczenie w ciągu 30 dni od otrzymania zgłoszenia szkody. Jeżeli wyjaśnienie okoliczności w tym terminie nie jest możliwe, wypłata następuje w ciągu 14 dni od ich wyjaśnienia, ale nie później niż 90 dni od zgłoszenia, chyba że ustalenie odpowiedzialności zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien wypłacić w terminie 30 dni.
Gdy sprawca pozostaje nieznany, świadczenia za szkody na osobie wypłaca Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Szkody w mieniu fundusz pokrywa w takiej sytuacji tylko w określonych przypadkach, m.in. gdy w tym samym zdarzeniu ktoś zginął lub doznał poważnych obrażeń. UFG wypłaca świadczenia także wtedy, gdy sprawca jest znany, ale nie miał ważnego OC. Zgłoszenie składa się za pośrednictwem dowolnego zakładu ubezpieczeń oferującego OC komunikacyjne.
Zadośćuczynienie może przysługiwać najbliższym członkom rodziny zmarłego. Przepisy nie zawierają zamkniętej listy uprawnionych – liczy się rzeczywista więź ze zmarłym, a nie tylko formalne pokrewieństwo. Najczęściej o zadośćuczynienie ubiegają się małżonek, dzieci i rodzice, a w zależności od łączącej ich relacji także rodzeństwo, dziadkowie, wnuki lub partner zmarłego.
