Wraz z początkiem grudnia kwestia słupów energetycznych, rur czy linii przesyłowych na prywatnych działkach ponownie znalazła się w centrum zainteresowania opinii publicznej. To efekt wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. w sprawie P 10/16, w którym TK odniósł się do pytań prawnych zgłoszonych przez sądy w Grudziądzu i Brodnicy. Decyzja Trybunału nie tylko porządkuje sytuację prawną tysięcy nieruchomości, ale – jak wskazują eksperci – może zmienić podejście przedsiębiorstw przesyłowych do korzystania z cudzych gruntów.
W komentarzach publikowanych w mediach bardzo często przywoływano opinię Agnieszki Ryznar, prezes Votum Odszkodowania, która zajmuje się tematami związanymi z nieodpłatnym korzystaniem z nieruchomości przez firmy przesyłowe. To właśnie jej głos – oparty na praktyce pracy z właścicielami nieruchomości – został zacytowany w materiałach analizujących skutki wyroku.
TK: zasiedzenie służebności nie może pozbawiać właściciela ochrony
Sednem wyroku jest jednoznaczne stwierdzenie, że wieloletnie powoływanie się na instytucję zasiedzenia służebności przesyłu w sytuacji braku umowy i braku wynagrodzenia narusza konstytucyjną ochronę prawa własności. Trybunał podkreślił, że ingerencja w cudzą nieruchomość musi mieć nie tylko podstawę prawną, ale także charakter ekwiwalentny – właściciel nie może ponosić kosztu funkcjonowania infrastruktury.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwa przesyłowe nie mogą już opierać swojej argumentacji na ogólnym twierdzeniu, że „tak było od lat”, a infrastruktura stoi legalnie. Wyrok TK wymaga precyzyjniejszych rozliczeń z właścicielami działek i uporządkowania wielu dotychczas nieuregulowanych instalacji.
Głos eksperta - co zmienia wyrok TK w sprawie zasiedzenia służebności przesyłu?
W medialnych analizach bezprawnik.pl szeroko cytowano słowa eksperta Votum Odszkodowania, Agnieszki Ryznar, która zwróciła uwagę, że wyrok kończy epokę, w której przedsiębiorstwa przesyłowe korzystały z prywatnych działek w zasadzie bez żadnych konsekwencji. Jej spostrzeżenia pojawiły się zarówno w komentarzach redakcyjnych, jak i w rozmowach eksperckich, w których podkreślano praktyczne skutki decyzji TK.
W szczególności Prezes Votum Odszkodowania, Agnieszka Ryznar podkreślała, że:
- przedsiębiorstwa przesyłowe muszą liczyć się z obowiązkiem uporządkowania stanu prawnego infrastruktury o gigantycznej skali,
- właściciele nieruchomości otrzymują realne narzędzia, by formułować roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu,
- wyrok otwiera drogę do weryfikacji wcześniejszych zasiedzeń – także tych, na które przedsiębiorstwa powoływały się od wielu lat.
Brak reakcji na reklamację otwiera drogę do złożenia skargi do Rzecznika Finansowego. Rzecznik wspiera poszkodowanych w sporach z zakładami ubezpieczeń. Jeśli interwencja Rzecznika nie przyniesie efektu, możesz skierować sprawę na drogę sądową.
Wyrok w sprawie P 10/16 - zmiany dla przedsiębiorstw przesyłowych
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 roku stanowi przełomowy moment w długoletnim konflikcie między właścicielami prywatnych gruntów a przedsiębiorstwami przesyłowymi. TK jednoznacznie opowiedział się po stronie konstytucyjnie gwarantowanej ochrony własności, stwierdzając, że wieloletnie, bezumowne i nieodpłatne korzystanie z cudzej nieruchomości pod pretekstem zasiedzenia służebności przesyłu jest niedopuszczalne.
Decyzja ta ma dalece idące konsekwencje praktyczne. Przede wszystkim otwiera ona właścicielom działek drogę do dochodzenia roszczeń finansowych za bezprawne korzystanie z ich ziemi przez lata, a nawet dekady. Przestaje obowiązywać dotychczasowa, wygodna dla firm argumentacja o “zaszłości” i “odwiecznej” obecności infrastruktury. Właściciele zyskują podstawę prawną do żądania stosownych wynagrodzeń, co może przełożyć się na znaczące kwoty, biorąc pod uwagę skalę zjawiska.
Po drugie, wyrok nakłada na przedsiębiorstwa przesyłowe imperatyw uporządkowania gigantycznej liczby nieuregulowanych sytuacji. Firmy stoją przed koniecznością weryfikacji podstaw prawnego korzystania z tysięcy nieruchomości, zawierania umów i wypłacania zaległych należności.
Chcesz sprawdzić, czy wyrok TK dotyczy Twojej działki?
Jeśli na Twojej nieruchomości znajdują się słupy energetyczne, rury gazowe lub inne elementy infrastruktury przesyłowej, wyrok Trybunału Konstytucyjnego może bezpośrednio wpłynąć na Twoje prawa. Votum Odszkodowania oferuje analizę Twojej sytuacji prawnej. Nasi eksperci, którzy na co dzień specjalizują się w dochodzeniu roszczeń od przedsiębiorstw przesyłowych, pomogą Ci ustalić, czy masz podstawy do ubiegania się o wynagrodzenie – zarówno za obecne, jak i za wieloletnie korzystanie z Twojego gruntu bez ważnej umowy. Skontaktuj się z nami.
