Wypadki przy pracy w niektórych gałęziach przemysłu to nadal codzienność. Rocznie ulega im blisko 70 tys. pracowników. W niektórych sytuacjach poszkodowanemu pracownikowi mogą przysługiwać dodatkowe środki od pracodawcy lub z jego ubezpieczenia OC. Odszkodowanie za wypadek w pracy – dowiedz się więcej.
Kiedy pracodawca ponosi odpowiedzialność cywilną za wypadek w pracy?
Nie wszyscy wiedzą, że poza wypłatami z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, istnieje możliwość uzyskania dodatkowego odszkodowania od pracodawcy. Nie zawsze jednak uznanie zdarzenia za wypadek w pracy automatycznie daje możliwość wystąpienia z dodatkowymi roszczeniami cywilnymi. Kluczowe jest ustalenie dokładnych okoliczności zdarzenia i wykazanie zaniedbania, które było przyczyną wypadku. W polskim prawie funkcjonują 2 podstawowe zasady, na których oparta może być odpowiedzialność cywilna pracodawcy: zasada winy i zasada ryzyka.
Czym jest zasada winy?
Zasada winy to podstawowa zasad odpowiedzialności w polskim prawie. Żeby móc wystąpić z odszkodowaniem od pracodawcy konieczne jest udowodnienie, że jego zachowanie (także zaniechanie) było przyczyną zaistnienia wypadku. Przykładowo, brak zapewnienia okularów ochronnych doprowadziło do urazu oka, czy też brak szelek – do upadku z wysokości. Kwestia zawinienia niekoniecznie musi występować bezpośrednio w stosunku do pracodawcy. Może obciążać przełożonego, a nawet innego pracownika. Za zachowanie wszystkich tych osób odpowiada pracodawca. Jeżeli do zdarzenia doprowadzi np. nieuwaga, czy nieostrożność współpracownika, to odszkodowanie za wypadek w pracy będzie wypłacać pracodawca.
Czym jest zasada ryzyka?
Zasada ryzyka jest to surowa forma odpowiedzialności, niezależna od konieczności udowodnienia zawinienia. Znajdzie zastosowanie w przypadku dużych, zmechanizowanych zakładów pracy, takich jak: kopalnie, huty, porty, fabryki, elektrownie, przedsiębiorstwa przesyłające paliwa i energię. Jeżeli do wypadku dojdzie w powyżej wskazanych zakładach pracy, to pracownik nie musi udowadniać, że czyjekolwiek zawinione zachowanie było przyczyną wypadku. Na przykład górnik uderzony opadającą skałą, czy pracownik huty, na którego spadła suwnica po oberwaniu haka (mimo tego, że była w dobrym stanie technicznym i posiadała wszystkie niezbędne przeglądy techniczne).
Jakie dokumenty są potrzebne, żeby otrzymać odszkodowanie za wypadek w pracy?
Podstawowe informacje umożliwiające ocenę tego, czy możemy starać się o dodatkowe odszkodowanie po wypadku, zawarte są w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (tzw. protokole bhp). Najważniejsze są zapisy w rubrykach opisujących okoliczności wypadku oraz ustalenia odnośnie przyczyn wypadku. Oprócz samego protokołu warto również pozyskać załączniki do niego. Najczęściej są to zeznania świadków, zdjęcia lub szkice sytuacyjne.
Po kilku miesiącach od wypadku powinniśmy także dysponować orzeczeniem lekarskim z ZUS, w którym określony został procentowy uszczerbek na zdrowiu. Na podstawie tego dokumentu ZUS wydaje decyzję o przyznaniu jednorazowego odszkodowania. Od 1 kwietnia 2025 r. stawka przyznawana w tym trybie wzrosła i wynosi 1 636 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
W jaki sposób wystąpić o odszkodowanie za wypadek w pracy?
Wszystko zależy od tego, czy pracodawca miał wykupioną polisę OC na dzień, w którym miał miejsce wypadek. Jeżeli taka polisa była, to droga do uzyskania odszkodowania wydaje się prostsza. Należy wystąpić z roszczeniami bezpośrednio do ubezpieczyciela OC w dowolnej formie. Warto jednak zadbać, żeby w zgłoszeniu znalazły odzwierciedlenie wszystkie przysługujące Ci kwoty roszczeń, takie jak zadośćuczynienie za krzywdę, odszkodowanie za poniesione koszty leczenia, rehabilitacji czy dojazdów. Często pomoc profesjonalisty pozwala na uniknięcie problemu zaniżenia przysługujących świadczeń.
Natomiast w przypadku, w którym pracodawca nie miał wykupionej polisy OC, odszkodowanie za wypadek w pracy może zostać wypłacone bezpośrednio z jego majątku. W takim przypadku należy wezwać pracodawcę do zapłaty na piśmie, a w sytuacji braku woli porozumienia się konieczne może okazać się wystąpienie na drogę sądową.
Jeżeli uległeś wypadkowi przy pracy i nie wiesz, czy przysługuje Ci dodatkowe odszkodowanie cywilne lub nie masz pewności, o co możesz wystąpić, skontaktuj się z nami. Analiza możliwości działania w sprawie jest całkowicie bezpłatna i niezobowiązująca.
